Brak komentarzy

Wolnościowe dziedzictwo Rzeczypospolitej Obojga Narodów

Ustrój Rzeczypospolitej Obojga Narodów jest przez polską historiografię oceniany w większości przypadków negatywnie. Z perspektywy libertariańskiej zresztą również nie można zaakceptować systemu, w którym prawa obywatelskie posiada raptem jedna dziesiąta populacji kraju, zaś reszta jego mieszkańców jest w różnoraki sposób dyskryminowana prawnie – od zakazów nabywania ziemi po obowiązek świadczenia bezpłatnej pracy.

Warto jednak przyjrzeć się tym elementom ustroju Unii Polsko-Litewskiej, które ograniczając arbitralność władzy i chroniąc wolność obywateli zdecydowanie wyprzedzały swoje czasy.

O nich właśnie pisze w swoim najnowszym artykule ekonomista Lawrence W. Reed z amerykańskiej Foundation for Economic Education (FEE). Autor zwraca uwagę między innymi na ponadprzeciętną swobodę religijną panującą w dawnej Rzeczpospolitej, wyrażone w prawie do rokoszu przeciwko królowi przeświadczenie, że władza powinna na równi z obywatelami podlegać prawu, wyeksponowanie motywu wolności w staropolskiej kulturze i sztuce czy też na słynne liberum veto – w realiach zarządzania państwem mało praktyczne i prowadzące do wielu nadużyć, ale uosabiające jakże słuszny wymóg uzyskania zgody podmiotów objętych danym prawem na podleganie mu.

W debacie publicznej można spotkać się z argumentem, jakoby przyczyną niewielkiej popularności idei wolnościowych w Polsce był brak liberalnych tradycji porównywalnych z tymi, jakie funkcjonują na zachodzie. Larry Reed przekonuje, że wcale tak nie jest – nasz kraj ma bowiem bardzo bogate dziedzictwo w tym zakresie, do którego warto się odwoływać w ramach promowania wartości libertariańskich.

Z tego też względu zachęcamy Was do lektury całości omawianego artykułu.

Link do tekstu w języku angielskim znajdziecie w tym miejscu.

Stowarzyszenie Libertariańskie

Skomentuj

*