Jakub Bożydar Wiśniewski – Libertarianizm: jak trwoga, to do państwa?

Parę uwag do przemyślenia dla deklarujących sympatie libertariańskie, ale wciąż podatnych na reakcje pt. „jak trwoga, to do państwa”: 1. Jedynym podmiotem, którego bezpieczeństwem jest zainteresowane państwo, jest samo państwo, a najbezpieczniej czuje się ono wtedy, kiedy społeczeństwo czuje się najbardziej niebezpiecznie. Przywołując nieśmiertelne słowa Randolpha Bourne’a: „wojna to zdrowie...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Etatyzm, czyli najszkodliwsza z racjonalizacji

Wielu antyetatystów zastanawiało się pewnie nad następującą kwestią: zrozumiałe jest, że istnieją oczywiste różnice moralne między nami a etatystami. Jednak nie są to prostu „jakieś różnice” – są to różnice tak skrajne, jak to tylko możliwe, a przy tym dotykające najściślejszych fundamentów relacji społecznych w praktycznie wszystkich ich wymiarach. Innymi...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Kilka uwag o stabilności libertariańskiej anarchii i możliwościach obronnych dobrowolnego społeczeństwa

Krytyka libertarianizmu odbywa się na rożnych poziomach intelektualnych. Ci, których wiedza na jego temat jest bardzo niewielka, krytykują go na ogół przy użyciu nieprzemyślanych sloganów („nieregulowany rynek prowadzi do wyzysku pracowników”, „potrzebna jest kontrola cen, aby zwalczać spekulację”, „kto jak nie państwo wybuduje drogi?” itp.), które po tysiąckroć były już...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Imigracja, terroryzm, pasożytnictwo i kultura

Parę uwag dotyczących kwestii imigracyjnych: 1. Twierdzenie, że granice trzeba zamknąć/kontrolować, żeby utrudnić przedostawanie się przez nie terrorystom, jest dokładnie analogiczne do twierdzenia, że należy reglamentować dostęp do broni, żeby utrudnić przestępcom dostęp do narzędzi zbrodni. Otóż tak samo jak to drugie niczego nie utrudnia przestępcom, mającym czarnorynkowy dostęp do...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – O libertariańskiej wizji organizacji terytorialnej

Po zapoznaniu się z libertariańską wizją świata złożonego z globalnej sieci niezależnych stref ekonomicznych, prywatnych stowarzyszeń sąsiedzkich, miast czarterowych i innych form suwerennych obszarów własnościowych, zapoznany odpowiada czasem: „a czym by się to właściwie różniło od sytuacji obecnej? Podoba ci się w danym miejscu, to trzymasz się obowiązujących w nim...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Trybalizm a społeczna przedsiębiorczość

Podstawową przeszkodą na drodze rozwiązywania problemów społecznych jest tworzenie społecznych fikcji, iluzorycznych plemiennych kolektywów, zarówno negatywnych, jak i pozytywnych. Być może tendencja do zasiedlania własnej wizji świata podobnymi kolektywami jest elementem naszego ewolucyjnego dziedzictwa, który przydawał się w paleolitycznej walce o przetrwanie, obecnie jest jednak jedynie groźną mentalną kulą u...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Etatyzm, społeczeństwo, instytucje i wartości

Zwalczenie etatyzmu to nie kwestia zniszczenia pewnych instytucji, ale zbudowania pewnych wartości. Wolne społeczeństwo może być wyłącznie społeczeństwem prezentującym odpowiednie wartości intelektualne i moralne – nie dlatego, że bezmyślnych i nieprzyzwoitych trzeba „trzymać krótko”, tylko dlatego, że bezmyślni i nieprzyzwoici zawsze doprowadzą do powstania systemu, w ramach którego jedni będą...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Dziesięć nieoczywistości z wolnością osobistą w tle

Skuteczna współpraca może się rozwijać tylko w warunkach nieskrępowanej konkurencji. Prawdziwe poczucie bezpieczeństwa może się rozwijać tylko w warunkach akceptacji konieczności mierzenia się z nieuchronną niepewnością przyszłości. Dojrzała tożsamość kulturowa może się rozwijać tylko w warunkach akceptacji dla różnorodności i formalnej równości różnorodnych (pokojowych) tożsamości kulturowych. Rozsądek i odpowiedzialność w...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Wolno nie chcieć wolności dla siebie, nie wolno chcieć niewoli dla innych

Stosunkowo częsty komentarz, jaki słyszy się po wstępnym zapoznaniu innych z filozofią libertariańską, brzmi: „to wszystko opiera się na psychologicznie błędnym założeniu, że ludzie chcą być wolni. Tymczasem większość wcale nie chce wolności, tylko chleba, igrzysk, pozoru bezpieczeństwa, plemiennego samozadowolenia, itp.” Komentarz ten opiera się na zasadniczym niezrozumieniu istoty libertarianizmu....

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – O tzw. strategicznych sektorach gospodarczych

Jednym z popularnych przykładów współczesnej orwellowskiej nowomowy są tzw. strategiczne sektory gospodarcze. Etatyści używają tego terminu na określenie tych kluczowych obszarów gospodarki, które – rzekomo dla dobra gospodarki i korzystającego z niej społeczeństwa – nie powinny znaleźć się w rękach prywatnych przedsiębiorców. Nie ulega wątpliwości, że są one strategiczne z...

Dalej