Jakub Bożydar Wiśniewski – Zamożność społeczeństw i przedsiębiorcza asceza

Według pewnych popularnych tez socjologicznych, wypracowanie osobistego bogactwa w epoce powszechnego niedostatku jest najlepszym dowodem siły charakteru, a więc wytężonej i wręcz ascetycznej pracy na rzecz doskonalenia własnej osobowości. W tego rodzaju aktywnej, przedsiębiorczej ascezie np. Max Weber widział źródło zamożności społeczeństw wyrosłych na gruncie etyki protestanckiej. Być może zachowanie...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Biznes jako pomost między skutecznym a dobrym

Bernard Mandeville częściowo mylił się twierdząc, że prywatne wady prowadzą do publicznych korzyści – nie dlatego, że źle opisał stosowną relację wynikania, ale dlatego, że niesłusznie opisał pokojowe zabieganie o interes własny jako wadę. W końcu jeśli skuteczne zabieganie o interes własny pozwala na lepsze zrealizowanie swojego produktywnego potencjału, a...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Czwarta rewolucja, czyli w kierunku społeczeństwa przedsiębiorców

Punkty zwrotne historii rozwoju gospodarczego wyznaczają trzy rewolucje – rewolucja neolityczna, rewolucja przemysłowa i rewolucja informacyjna. I choć wszystkie one związane były z jakościowymi skokami w produkcyjnym potencjale ludzkości, każda z nich wykorzystywała nieco inne źródło owego potencjału. Rewolucja neolityczna była związana przede wszystkim z przekroczeniem pewnego kluczowego progu specjalizacji...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Libertarianizm, prakseologia i wartości kulturowe

Od czasu do czasu podejmowane są próby wywiedzenia z czystej prakseologii wniosku, że przyjęcie pewnych konkretnych obyczajów i norm kulturowych jest warunkiem niezbędnym powstania społeczeństwa libertariańskiego. Na tej zasadzie argumentuje się na przykład, że jako iż produkcja i pokojowa wymiana dóbr jest, ceteris paribus, zawsze bardziej czasochłonna niż kradzież cudzych...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Trybalizm a społeczna przedsiębiorczość

Podstawową przeszkodą na drodze rozwiązywania problemów społecznych jest tworzenie społecznych fikcji, iluzorycznych plemiennych kolektywów, zarówno negatywnych, jak i pozytywnych. Być może tendencja do zasiedlania własnej wizji świata podobnymi kolektywami jest elementem naszego ewolucyjnego dziedzictwa, który przydawał się w paleolitycznej walce o przetrwanie, obecnie jest jednak jedynie groźną mentalną kulą u...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – O tzw. strategicznych sektorach gospodarczych

Jednym z popularnych przykładów współczesnej orwellowskiej nowomowy są tzw. strategiczne sektory gospodarcze. Etatyści używają tego terminu na określenie tych kluczowych obszarów gospodarki, które – rzekomo dla dobra gospodarki i korzystającego z niej społeczeństwa – nie powinny znaleźć się w rękach prywatnych przedsiębiorców. Nie ulega wątpliwości, że są one strategiczne z...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Libertarianizm, organizacja i przedsiębiorczość

Istnieją różne sposoby skutecznego promowania wartości libertariańskich, począwszy od oferowania teoretycznej edukacji, a skończywszy na uprawianiu praktycznej kontrekonomii. Warunkiem koniecznym efektywnej realizacji wszystkich tego rodzaju przedsięwzięć jest naturalnie dobrze zorganizowana współpraca kompetentnych osób. I tu pojawia się interesujące pytanie: do jakiego stopnia tego rodzaju współpraca wymaga karności i jednomyślności, na...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Kontrekonomia jako źródło postępu moralnego

Budowanie sieci niezależnych instytucji i obszarów swobodnej działalności – szarej strefy, specjalnych stref ekonomicznych, niezależnych ośrodków edukacyjnych, sieci P2P, itp. – jest istotne nie tylko z tego względu, że umożliwia odcinanie monopolistycznych aparatów opresji od wpływów i zasobów, ale też – co znacznie ważniejsze – z tego względu, że umożliwia...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Kardynalny dylemat „opiekuńczego” etatyzmu

Każda forma „opiekuńczego” etatyzmu staje przed następującym logicznym dylematem: 1. Państwa, nie posiadając żadnych własnych dochodów, chcąc zrealizować swoje „opiekuńcze” obietnice muszą podejmować regularne próby wywłaszczania ogółu produktywnych jednostek z owoców ich pracy. Jako że jednak nikt nie lubi być wywłaszczany, owe produktywne jednostki, stając w obliczu tego rodzaju konfiskacyjnych...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Libertarianizm a złożoność społecznego świata

W konfrontacji z postulatami libertariańskimi etatyści pozwalają sobie czasem na protekcjonalne stwierdzenia w rodzaju „to się opiera na przekonaniu, że wolny rynek wszystko rozwiąże, a tymczasem świat nie jest taki prosty”. Warto zauważyć, jak kuriozalne jest to stwierdzenie, biorąc pod uwagę, że to etatyzm oferuje najprostszą możliwą, a wręcz prostacką...

Dalej