Paweł Witecki “Prawo bez państwa. Historyczne przykłady społeczeństw libertariańskich”

Jednym z głównych zarzutów przeciw libertarianizmowi jest brak empirycznych dowodów na możliwość funkcjonowania społeczeństwa anarchokapitalistycznego. Z instytucją państwa spotykamy się na każdym etapie historii ludzkości i łatwo w tej sytuacji o wniosek, iż jest ono czymś nieuniknionym. Wbrew tej tezie, historia pokazuje co najmniej kilka przykładów społeczeństw spełniających przynajmniej część...

Dalej

O. Jacek Gniadek “Chrześcijańska gościnność w Unii Europejskiej”

W świecie, gdzie występuje podział na państwa, imigracja stwarza sztuczny problem. Napływ cudzoziemców w obręb granic państwowych i decyzja o wpuszczeniu takich osób lub ich wyjazd nie zależy już od decyzji prywatnych właścicieli, ale od rządu. Hans-Hermann Hoppe, przedstawiciel austriackiej szkoły w ekonomii i anarchokapitalista, wskazuje na dwie sytuacje, które...

Dalej

Radosław Wojtyszyn “Wolnorynkowy porządek społeczno-gospodarczy a faszyzm i nazizm w myśli L. Misesa oraz F. A. Hayeka”

Zarówno Mises, jak i Hayek podstawową kategorią swych poglądów oraz wizji prawnych i ekonomicznych uczynili wolność. Ona to, wg nich, była motorem napędowym cywilizacji i wszelkiego postępu. Stanowczo bronili zarówno wolności indywidualnej, jak i ekonomicznej przed atakami doktryn socjalistycznych, które uczynili obiektem swej wszechstronnej krytyki. Sposób postrzegania przez nich ideologii...

Dalej

Radosław Wojtyszyn “Państwo – zło niekonieczne. Natura władzy w doktrynie anarchokapitalizmu”

W oficjalnie przedstawianym stanowisku przez establishment państwowy obywatel jest bezpieczny w każdym calu. Rząd chroni go przed klęskami ekologicznymi, globalnym ociepleniem, znęcaniem nad żonami, mężami i dziećmi, prześladowaniem pracowników, biedą, niewiedzą, uprzedzeniami, rasizmem, dyskryminacją i szeregiem innych zagrożeń. Gdy jednak bliżej się przyjrzeć, można zauważyć koszty, jakie się z tym...

Dalej

Radosław Wojtyszyn “Państwo w koncepcjach Ayn Rand, Roberta Nozicka i Murraya Newtona Rothbarda”

W pracy niniejszej postawiłem sobie za zadanie syntetyczną i kompleksową zarazem prezentację wolnościowych poglądów na państwo. Jednymi z najbardziej znamienitych przedstawicieli szeroko pojętej myśli liberalnej są niewątpliwie Ayn Rand, Robert Nozick i Murray Newton Rothbard. To właśnie ich koncepcje uczyniłem przedmiotem swych rozważań. Stało się tak dlatego, iż osobistości te swoimi...

Dalej

Radosław Wojtyszyn “Prawo natury a egalitaryzm w ujęciu Murraya Newtona Rothbarda”

Jedną z najistotniejszych cech jakiejkolwiek doktryny politycznej lub idei postulującej wprowadzenie w życie określonej wizji porządku społeczno-gospodarczego jest ich immanentne powiązanie z dotychczas istniejącym dorobkiem odnoszącym się do powyższej problematyki. Spuścizna poprzednich wieków w swej oryginalnej, bądź zmienionej postaci oddziaływała i wciąż oddziałuje na myślicieli społeczno-politycznych, tworzących mniej lub bardziej...

Dalej

Bożena Kalicka-Diakon “Robert Nozick: zasada samoposiadania i państwo”

Prezentowany artykuł ilustruje relację między Nozickowską ideą samoposiadania (self-ownership) i proponowanym przez filozofa modelem państwa minimalnego. Robert Nozick jest wybitnym amerykańskim teoretykiem libertarianizmu, nurtu uznawanego za nowoczesną wersję klasycznego liberalizmu. Kluczowym elementem libertarianizmu jest postulat nienaruszalności własności prywatnej. U Nozicka znajduje on odzwierciedlenie w sformułowanej w Anarchii, państwie i utopii[2]...

Dalej

Paweł Nowakowski “Dlaczego rządzą źli”? O krytyce demokratycznych “zarządców” w filozofii politycznej Hansa-Hermanna Hoppego”

W amerykańskiej produkcji pt. Czarny rycerz (reżyseria Gil Junger, rok 2001), jednej z filmowych adaptacji książki Marka Twaina Jankes na dworze króla Artura, odgrywa się pewna symboliczna scena. W momencie wzburzenia, będącego udziałem niewielkiej zbiorowości, główny bohater – przeniesiony w czasie ze współczesnej Ameryki do średniowiecznej Anglii – wznosi okrzyk:...

Dalej

Włodziemierz Gogłoza “Policentryczny porządek konstytucyjny – zarys historii idei”

I. Spośród licznych radykalnych postulatów współczesnych libertarian żaden nie wywołuje tylu kontrowersji co idea depolityzacji prawa oraz urynkowienia jego stosowania i egzekucji. Zdaniem zwolenników tego rozwiązania, zwanych we współczesnej literaturze przedmiotu anarcho-kapitalistami, proponowany przez nich policentryczny system konstytucyjny – ustrój polityczno-prawny opierający się na zakazie konfiskaty – tj. pozyskiwania przez...

Dalej

Jeff Riggenbach “Henry Hazlitt i wschodzące pokolenie libertarian”

Podczas roku akademickiego obejmującego semestr zimowy roku 1964 i semestr letni roku 1965 byłem na pierwszym roku studiów. Był to również mój pierwszy rok, w którym miałem do czynienia z międzyuczelnianymi debatami, po 4 latach międzyszkolnych debat w szkole średniej. Jestem przekonany, że debaty rozwinęły się pod wieloma względami w...

Dalej