Libertarianizm w 2 minuty

Dla zewnętrznego odbiorcy myśl libertariańska może wydawać się zbyt skomplikowana. Dlatego też często w rozmowach z osobami nieobeznanymi z naszymi ideami staramy się opisywać je na wiele sposobów, wykorzystując podejście filozoficzne, ekonomiczne czy polityczne. Czasami najprostsze słowa są jednak najtrudniejsze. Gdy usłyszeliśmy, że Kanał Wojna Idei podjął się tematu wyjaśnienia...

Dalej

Od Johna Locke’a do Davida Boaza

Dziś przypada rocznica urodzin aż dwóch istotnych dla libertarianizmu postaci: Johna Locke’a i Davida Boaza. Pierwszy z nich, urodzony w 1632 roku, był angielskim filozofem, lekarzem, politykiem i ekonomistą. Nazywany „ojcem klasycznego liberalizmu”, na łamach swoich prac wprowadził m.in. pojęcia rządów prawa i umowy społecznej, które – po raz pierwszy...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Libertarianizm jako interdyscyplinarny projekt

Ideowe zwycięstwo klasycznego liberalizmu i będąca jego praktycznym następstwem rewolucja przemysłowa wymagały współdziałania wielu dyscyplin wiedzy i obszarów kultury. W wymiarze duchowym przyczyniły się do nich indywidualistyczne tendencje protestantyzmu. W wymiarze filozoficznym elokwentna artykulacja przez myślicieli takich jak John Locke i Richard Overton koncepcji niezbywalnych, jednostkowych praw naturalnych. W wymiarze...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Etatyzm, czyli najszkodliwsza z racjonalizacji

Wielu antyetatystów zastanawiało się pewnie nad następującą kwestią: zrozumiałe jest, że istnieją oczywiste różnice moralne między nami a etatystami. Jednak nie są to prostu „jakieś różnice” – są to różnice tak skrajne, jak to tylko możliwe, a przy tym dotykające najściślejszych fundamentów relacji społecznych w praktycznie wszystkich ich wymiarach. Innymi...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Kilka uwag o stabilności libertariańskiej anarchii i możliwościach obronnych dobrowolnego społeczeństwa

Krytyka libertarianizmu odbywa się na rożnych poziomach intelektualnych. Ci, których wiedza na jego temat jest bardzo niewielka, krytykują go na ogół przy użyciu nieprzemyślanych sloganów („nieregulowany rynek prowadzi do wyzysku pracowników”, „potrzebna jest kontrola cen, aby zwalczać spekulację”, „kto jak nie państwo wybuduje drogi?” itp.), które po tysiąckroć były już...

Dalej

Marcin Chmielowski – Zadeklarowani libertarianie czy deklarujący się jako libertarianie? Czym było zwycięstwo Sługi Narodu?

Nie jestem specjalistą w dziedzinie polityki na Ukrainie. Wiem jednak to i owo na temat libertarianizmu. W zaskakujący sposób te dwie przestrzenie połączyły się za sprawą cichej rewolucji politycznej jaka odbyła się u naszych wschodnich sąsiadów. Tamtejsze exit polls pokazują, że dokonała się właśnie rzecz wcześniej niespotykana. Po raz pierwszy...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Wolno nie chcieć wolności dla siebie, nie wolno chcieć niewoli dla innych

Stosunkowo częsty komentarz, jaki słyszy się po wstępnym zapoznaniu innych z filozofią libertariańską, brzmi: „to wszystko opiera się na psychologicznie błędnym założeniu, że ludzie chcą być wolni. Tymczasem większość wcale nie chce wolności, tylko chleba, igrzysk, pozoru bezpieczeństwa, plemiennego samozadowolenia, itp.” Komentarz ten opiera się na zasadniczym niezrozumieniu istoty libertarianizmu....

Dalej

Ukraina na libertariańskiej ścieżce

Jeszcze kilka lat temu polska scena wolnościowa skupiała się na kilku osobach, które próbowały rozszerzać wiedzę na temat libertarianizmu czy to na uczelniach wyższych czy w środowiskach anarchistycznych. Ludzi powiązanych z ruchem można było policzyć na palcach dwóch rąk. Rozrost Internetu pozwolił na dotarcie do szerszych kręgów odbiorców i w...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Agresja nie zawsze musi być nieuzasadniona, ale zawsze jest przestępstwem

Etyka libertariańska nie twierdzi, że agresja nie jest nigdy uzasadniona, ale że jest zawsze działaniem przestępczym. Trzeba zwrócić uwagę, że są to dwie bardzo różne rzeczy. Dana osoba może czuć, że podjęcie działania przestępczego jest uzasadnione, gdyż istnieje duża szansa na to, że w perspektywie ex post zostanie ona uniewinniona...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Libertarianizm a życie w ciekawych czasach

Bardzo solidnym fundamentem przyjęcia światopoglądu libertariańskiego może być refleksja nad tym, przez jak wiele tysiącleci ludzkość w najzupełniej odstręczający sposób marnotrawiła swój potencjał, tak jednostkowy, jak i zbiorowy, zużywając swoją energię, zarówno fizyczną, jak i intelektualną, na wojny, dworskie intrygi, partyjne przepychanki, rozpowszechnianie propagandy, dawanie upustu plemiennym kompleksom, walkę o...

Dalej