30. rocznica upadku Muru Berlińskiego

Dziś mija 30. rocznica upadku Muru Berlińskiego oddzielającego kapitalistyczną enklawę Berlina Zachodniego od komunistycznej Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD). Wydarzenie, które być może w swoim czasie nie było najważniejsze dla upadku komunizmu, z czasem jednak – nieprzypadkowo – nabrało znaczenia jako jego najbardziej ikoniczny epizod. Doniosłość zburzenia Muru wynika bowiem nie...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Konsumpcjonizm, czyli przyjemne z pożytecznym

Trudno jest wymyślić jakikolwiek logiczny powód, dla którego równie nadużywany, co niejasny termin „konsumpcjonizm” miałby opisywać kulturowy charakter tylko niektórych epok historycznych (włącznie ze współczesnością). W sensie ekonomicznym jest to w końcu określenie mocno tautologiczne, gdyż ludzkie działanie w każdej epoce historycznej polega na zastępowaniu stanu mniej pożądanego stanem bardziej...

Dalej

Jacek Sierpiński – Federalizm i autonomia: polska tradycja

„Polska ze względu na swoje tradycje historyczne, ze względu na swoje położenie geopolityczne, także ze względu na swoją konstytucję jest i pozostanie państwem unitarnym” – powiedział wicepremier Jarosław Gowin na konwencji Prawa i Sprawiedliwości w Katowicach. Dodał też, że propozycje federalizacji „są zabójczo niebezpieczne dla Polski”. Pan Gowin najwyraźniej słabo zna historię. Przez ponad...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Libertarianizm a życie w ciekawych czasach

Bardzo solidnym fundamentem przyjęcia światopoglądu libertariańskiego może być refleksja nad tym, przez jak wiele tysiącleci ludzkość w najzupełniej odstręczający sposób marnotrawiła swój potencjał, tak jednostkowy, jak i zbiorowy, zużywając swoją energię, zarówno fizyczną, jak i intelektualną, na wojny, dworskie intrygi, partyjne przepychanki, rozpowszechnianie propagandy, dawanie upustu plemiennym kompleksom, walkę o...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Żyjemy w najlepszej z dotychczasowych epok

Libertarianizm ucieleśnia najbardziej prozaiczny i oczywisty zdrowy rozsądek, zgodny z naszymi najbardziej codziennymi wyobrażeniami na temat zasad przyzwoitości w kontaktach międzyludzkich, znanych większości z nas już od najwcześniejszych lat: trzymaj ręce przy sobie, nie bij innych, nie łap się za cudze, żyj i daj żyć innym. Albo, bardziej technicznie: każdy...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – Libertarianizm a dziedzictwo historii idei

Libertarianizm ma w wymiarze intelektualno-kulturowym coś cennego do zaczerpnięcia z niemal każdej epoki historycznej. Ze starożytności – przekonanie o istnieniu obiektywnej natury ludzkiej, której głównymi atrybutami są wolność, racjonalność i umiejętność świadomej współpracy społecznej, oraz przekonanie o możliwości logicznego wywnioskowania tego, co najlepiej służy jej spełnieniu. Ze średniowiecza – przekonanie...

Dalej

Jacek Sierpiński – Ksiądz profesor Guz i czary

Niejaki ks. prof. Tadeusz Guz, wykraczając poza swoje dziedziny (jest teologiem i filozofem), powiedział coś takiego: „My wiemy, kochani państwo, że tych faktów, jakimi były mordy rytualne, nie da się z historii wymazać. Dlaczego? Dlatego, że my, polskie państwo, w naszych archiwach, w ocalałych dokumentach, mamy na przestrzeni różnych wieków – wtedy,...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – O ucieczce z intelektualnej pułapki maltuzjańskiej

W XVIII wieku za sprawą rewolucji przemysłowej ludzkość wydobyła się z fizycznej pułapki maltuzjańskiej – dzięki specjalizacji, podziałowi pracy, akumulacji kapitału i kulturze przedsiębiorczości zwiększanie się populacji ludzkiej stało się wreszcie gospodarczym błogosławieństwem, a nie przekleństwem. Niestety, ludzkość pozostała jednocześnie w intelektualnej pułapce maltuzjańskiej, polegającej na masowym niezrozumieniu istoty funkcjonowania...

Dalej

Jakub Bożydar Wiśniewski – O wielkich ideach na obecne i przyszłe czasy

Wydaje się, że bezpowrotnie minął czas „wielkich” systemów filozoficznych, a może nawet „wielkich” idei. Boleją nad tym zarówno przesiąknięci bismarkowskim monumentalizmem akademicy, jak i przesiąknięci romantycznym patosem artyści. Tymczasem jest to bardzo pomyślny rozwój wypadków, bo zdecydowana większość tego rodzaju systemów i idei wyrządziła światu dużo więcej złego, niż dobrego, przede...

Dalej

Aleksander Serwiński – Prawo mili, składu i przymus drogowy

Czy w średniowieczu był zakaz handlu w niedzielę? Jeżeli chcielibyśmy odnaleźć w historii okres, w którym handel był prawdziwie swobodny, wolny i płynny, to z pewnością nie znajdziemy takiego okresu w średniowiecznej Polsce. Oczywiście, średniowiecze to ponad tysiąc lat historii, a opisy niuansów dotyczących różnego rodzaju różnic nawet w odniesieniu...

Dalej